برگزاری جلسه ستاد تحول و نوآوری درآموزش پزشکی وزارت بهداشت با مسئولین کلان منطقه نه


مطابق زمانبندی مشخص، جلسات تحول و نوآوری درآموزش پزشکی ستاد وزارت با مسئولین کلان مناطق کشور با همکاری مرکز ملی تحقیقات راهبردی آموزش پزشکی تشکیل می گردد. در تاریخ 1399/8/20 نیز جلسه مشترک ستاد با دانشگاه های مستقر در کلان منطقه نه، از محل سالن اجتماعات نصر به صورت مجازی مدیریت گردید. در تقسیم بندی های کلان مناطق کشوری، دانشگاه‌های علوم پزشکی مشهد، بیرجند، بجنورد، تربت حیدریه، سبزوار، گناباد و دانشکده های علوم پزشکی نیشابور، اسفراین و تربت جام در کلان منطقه نه قرار دارند.
آقای دکتر حقدوست که در جلسه حضور داشتند، با اشاره به کاهش ورودی ها به سیستم آموزشی گفتند: " از نگاه مدیریتی گاهی اوقات ورودی در سیستم گاهش می یابد ولی مایلیم با ورودی کمتر مثل نیروی انسانی یا منابع کم می خواهیم راندمان و خروجی ما ثابت بماند که باید ساده سازی کنیم. برخی موارد ورودی ها ثابت باشد اما می خواهیم راندمان و خروجی های بیشتری داشته باشیم از نظر استراتژیک در اینگونه مواقع باید به دنبال هدر رفت منابع بگردیم. گاهی مدیریت جایی را بر عهده داریم که بخواهند ورودی کم شود ولی خروجی افزایش پیدا کند؛ در این موارد فقط باید بتوانیم بازمهندسی انجام دهیم. در شرایط حال، به ما به اجبار دانشجوی بیشتر می دهند در حالی که بودجه ثابت و حتی سال به سال علیرغم افزایش هزینه ها کمتر هم می شود. سال به سال ورودی به ریدنتی در برخی رشته ها کاهش می یابد و وردی دوره های فوق تخصص هم کاهش یافته و لذا سال به سال تعداد فارغ التحصیلان فوق تخصصی کاهش می یابد. در عین کاهش منابع خروجی که از ما طلب می کنند سال به سال افزایش می یابد. کیفیت بهتر، کمیت بیشتر، تنوع بیشتر، تا چند دهه پیش آموزش بود الان پژوهش اضافه شده، بعد فناوری، بعد پاسخگویی، بعد مرجعیت و ... اضافه شد، واقعا" اگر نتوانیم بازمهندسی در سیستم آموزشی دانشگاهی فراهم کنیم لاجرم به سمت شکست می رویم... ممکن است دانشجو فقط به دانشگاه های بزرگ تر تمایل یابند و ممکن است خیلی از دانشگاه های ما با گذشت زمان بسته شوند... باید متوجه این شرایط دوره گذار باشیم ".
ایشان همچنین ادامه دادند: "بدون تغییر قابل ملاحظه در ساختار نمی توانیم انتظار راندمان بالا داشته باشیم. ساختار معیوبی که یک گروه آموزشی با دو یا سه نفر تشکیل می شود و یک نفر بازنشست شود کل گروه انتفاع نمی برد... گروه ها برای خودشان دانشجو می گیرند و فرد در گرو ها محبوس می شوند و ارتباط با دیگران ندارند ... اینکه آموزش از پژوهش منفک شده است ... ولی واقعیت این است که علم، علم است و آموزش و پژوهش از هم جدا نیست و از ظرفیت پژوهش باید در آموزش استفاده شود. مرکز تحقیقات باید ذیل یک گروه آموزشی، یا دانشکده تعریف شود. نمی توان یک مرکز تحقیقات همنام با یک گروه مشابه در جای دیگری فعالیت و گاهی با هم رقابت کنند و آزمایشگاه ها و دانشجویان موازی بدون هیچ ارتباط قابل ملاحظه ای داشته باشند. باید دستورالعمل های وزارتی باخواسته و اقدامات دانشگاه ها هماهنگ باشند تا اصلاحات ریشه ای صورت پذیرد. به مواردی اینچنین مانند بحث کنکور و گرفتن دانشجو از مقاطع لیسانس و ... فکر و کم کم اقدام کنید. در مورد هیات علمی های مشترک با وزارت علوم و دانشگاه ازاد، تبادل استاد، اشتراک گروه های آموزشی در استان و کلان منطقه، تعریف Second affiliation به معنای واقعی مثل شرکت در گروه های آموزشی، هدایت پایان نامه، دادن آموزش و ... فکر کنیم ".
ایشان در نقد سیستم گفتند: "در عین حال که به بیرون نقد داریم باید نقدهای جدی به دورن خود داشته باشیم. باید بپذیریم که فارغ التحصیلان ما کیفیت لازم را ندارند هر چند رو به جلو حرکت می کنیم؛ اما همین اکنون بایستی فارغ التحصیلان ما شایستگی لازم برای کار را داشته باشند. فارغ التحصیلان ما که تازه وارد فیلد های درمانی می شوند باید از همان ابتدا شایستگی کار در درمان را داشته باشند. باید در مورد کیفیت فارغ التحصیلان چه Undergraduate و چه Postgraduate فکر شود و بحث کیفیت را جدی بگیریم".
ایشان با اشاره به نتایج اولیه طرح راد که بزودی منتشر خواهد شد، گفتند: "اجرای طرح راد در این دوره خیلی متفاوت تر از دوره قبل برنامه ریزی شده بود. دانشگاه ها را از ابعاد مختلف و عملکرد در بسته های تحول مورد بررسی قرار رفته است. در کل جایگاه دانشگاه های این کلان منطقه قابل قبول است اما در ابعاد مختلف بین دانشگاه های مختلف تفاوت زیادی وجود دارد یعنی انحراف استاندارد در این کلان منطقه زیاد است؛ شاید نشان دهد که هنوز در این کلان منطقه کار زیادی باید انجام شود تا همگرایی بین دانشگاه های کلان منطقه هم افزایی داشته باشد و بیش از قبل باید دست هم را بگیرند ... گاهی اعتراضات حاصل از تفاوت های دیگاهی و اختلافات منطقه ای هم از سوی دانشگاها و دانشکده ها و هم بیشترین مراجعات درخواستی از سوی نمایندگان مجلس متعلق به این کلان منطقه است و لازم است تا ایشان با نقشه توسعه آموزش در این کلان منطقه آمایشی اطلاع داشته باشند ".
دکتر حقدوست با تصویب طرح توسعه کلان منطقه 6 در شورای گسترش گفتند: "این طرح پس از دهها جلسه که در کلان منطقه شش برگزار شد و جلساتی را به صورت حضوری و مجازی با ستاد داشتند به عنوان مدل برای همه کلان مناطق ارسال خواهد شد. این نقشه بسیار قشنگ طراحی شده است که مصممیم که آن را پیاده کنیم و سه تا از رشته هایی که در فرآیند خط تصویب داشتند، خارج از بوروکراتیک اداری مصوب شد ".
دکتر حقدوست با اشاره به استقلال دانشگاه ها در عملکرد گفتند: "باید احترام ویژه ای برای این استقلال قائل بود مشروط بر اینکه دانشگاه ها هم بتواند از این اختیارات استفاه درست کند. در ایجاد و یا تعطیلی برنامه ها هم ستاد تلاش نموده بر این استقلال ها تاکید نماید. نباید تحت تاثیر فشار های گوناگون و جانبی قرار بگیرید و استقلال دانشگاه ها مخدوش شود. یکی از جاهایی که می توان این دو را در هم تنید کلان مناطق هستند و برای اقدامات جدید به شورای کلان مناطق رجوع نمایید".
دکتر حقدوست در بحث تعامل با سایر دانشگاه ها گفتند: "ارتباط خود را با دانشگاه های غیر علوم پزشکی در شهرستان، استان و ... افزایش دهید . هر چقدر اقدامات را دوستانه تر انجام دهید عملیاتی تر می توانید حرکت کنید... فرصت های مطالعاتی را که لازم هم نیست شش ماهه باشد مثلا" متخصص چشم شما در بخش اپتیک دانشکده فیزیک کار کند و اگر دانشجویان Phd را بتوانیم جابجا کنیم و ... تا افراد فضاهای متفاوت را ببینند، کلی برکت به همراه خواهد داشت بدون آنکه هزینه سنگینی را مصروف کرده باشید.. ارتباط دانشگاه های علوم پزشکی و علوم و دانشگاه ازاد که بخشی از ثروت ملی است، افزایش دهید ".
ایشان همچنین با اشاره به مزمن شدن کرونا و لزوم فکر کردن به سناریوی های جدید در آموزش گفتند: "برای دوره استاژری فکر کنیم که چقدر از دوره های بالینی این دوره تحصیلی را می توانیم مجازی برگزار کنیم؟ همانطور که در این دوران آموزش های کلاسی به صورت مجازی برگزار می کنیم به برگزاری کلاس های بالینی غیر از شکل حضوری باید فکر کنیم. از ظرفیت مجلات هم در این زمینه می توان کمک گرفت. فضای بالینی را نمی توان بیش از این خالی از کارآموز و کارورز نمود و باید تدبیرهایی اندیشید".
در این جلسه مسئولین ستادی بسته های تحول نیز ضمن اشاره به نقاط قوت و ضعف گزارش های ارائه شده توسط کلان منطقه نه، برخی از مواردی که برای اصلاح به مسئولین این کلان منطقه پیشنهاد نمودند به صورت زیر است:
1- این کلان منطقه مشارکت 90 درصدی در آموزش های مجازی را داشته اند.
2- از لحاظ ساختاری برخی از دانشگاه های این منطقه هنوز سایت آموزش مجازی مستقل و اختصاصی ندارند.
3- این کلان منطقه در مورد شاخص هایی چون تدریس فعال، مدرس و دانشجوی فعال نیز در شش ماهه دوم سال افزایش قابل توجهی را نسبت به شش ماهه اول سال تجربه کرده اند؛ و فقط برخی دانشگاه های این کلان منطقه در در زمره ده دانشگاه اول کشور قرار گرفته است.
4- تعداد محتواهای الکترونیکی مجازی این کلان منطقه بسیار خوب است. گزارشی از کیفیت محتواها را به ستاد وزارت اعلام بفرمایند.
5- گزارشی از داروخانه مجازی که در منطقه تجربه شده است را به ستاد اعلام نمایند تا از موازی کاری پرهیز شود.
6- تعداد صندلی های الکترونیک برای آزمون ها در این کلان منطقه وضعیت نسبتا" خوبی دارد و افزایش ظرفیت خود را به ستاد اعلام کنند.
7- مقرر شد مزیت های رقابتی دانشگاه های منطقه در راستای پروژه مرجعیت نصر را نهایی نمایند و نتیجه را اعلام بفرمایند.
8- در راستای با ماموریت های ویژه دندانپزشکی در این کلان منطقه، هماهنگی های بیشتری با ستاد صورت پذیرد.
9- در راستای برخی ماموریت ها پیشنهاد ایجاد رشته و مقاطع مطرح شد که با توجه به ظرفیت برای ایجاد دوره های مهارتی، مقرر شد به سمت راه اندازی دوره های کوتاه سوق داده شود. مثلا" در طب تسکینی و تغذیه هم اکنون دوره های مهارتی تعریف شده است. در هنر و سلامت نیز به دوره های مهارتی فکر شود تا موثر تر باشد.
10- دوره های مهارتی توانمندسازی پزشکان و پرستاران برای مراقبت های ویژه با همکاری معاونت درمان در حال انجام است که نیاز است منطقه آماده برگزاری این دوره ها باشند.
11- اعتبار بخشی برنامه های آموزشی منتخب در منطقه هم جهت با استانداردهای کمیسیون اعتبار بخشی انجام شود.
12- با توجه به برگزاری کارگاه توانمند سازی مدرسین اخلاق، محتواهای آموزشی مربوطه به ستاد ارسال گردد. در بازنگری بسته اخلاق نیز کلان منطقه فعالانه مشارکت داشته باشد.
13- با توجه به ماموریت های دندانپزشکی و طب تسکینی مناسب است که تدوین درسنامه اخلاق پزشکی و راهنماهای اخلاقی در این دو حوزه در دستور کار کلان منطقه قرار گیرد.
14- حیطه کاری و اطلاعات تکمیلی پژوهشکده سلامت معنوی ثامن به ستاد منتقل گردد.
15- میزان استفاده 1 تا 3 درصد منابع مالی مصروف به توسعه آموزش مرتبط با بیمارستان های آموزشی و دانشکده ها بر اساس دستورالعمل مربوطه انجام گردد. در بودجه تفصیلی می آید و دانشگاه ها به هیات امناء پاسخگو هستند.
16- اطلاعات در سامانه مدیریت آموزش مشهد در داشبورد مدیریتی ستاد قابل دسترسی گردد.
17- در اقداماتی که در راستای ماموریت ها در این کلان منطقه مثل علوم اعصاب و طب تسکینی و ... انجام می گردد، دیدگاه و تحولات و تاثیر کشوری مد نظر قرار گیرد.
18- ظرفیت این کلان منطقه برای آموزش در عرصه بین االملل با توجه به کشورهای فارسی زبان همجوار بیشتر است.
19- میزان تحقق برنامه در سامانه HOP را در سه ماهه سوم مورد تقویت قرار دهند.
تمامی مباحث مطرح شده در این جلسه که از ساعت 13:30 آغاز شد در مستندات معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ثبت گردیده است.